Ken je het boek 1984 van George Orwell? Wat ooit een verzonnen verhaal was, lijkt vandaag soms werkelijkheid. Zonder dat je het merkt, laat je op internet veel informatie over jezelf achter.
Die informatie noemen we je digitale voetafdruk. Dat zijn alle gegevens die iets over jou vertellen en die online terug te vinden zijn. Denk aan berichten die je plaatst, websites die je bezoekt en informatie die je deelt.
Je digitale voetafdruk is het spoor dat je achterlaat wanneer je internet gebruikt. Daardoor kunnen anderen vaak meer over jou te weten komen dan je denkt.
Je laat niet alleen online een digitaal spoor achter, maar ook offline. Dat gebeurt bijvoorbeeld via nummerplaatherkenning, gezichtsherkenning, gps-gegevens, telefoongebruik en betalingen met je bankkaart.
Ook op internet laat je veel informatie over jezelf achter. Je maakt selfies, deelt vakantiefoto's, ondertekent online petities, reageert op blogs en doet aankopen via webshops.
Bedrijven verzamelen deze informatie om meer over jou te weten te komen. Ze kijken bijvoorbeeld naar welke websites je bezoekt, wat je leuk vindt en wat je online doet. Cookies helpen daarbij door je surfgedrag te volgen.
Voorbeelden van persoonlijke gegevens zijn:
- je naam
- je adres
- je geboortedatum en geboorteplaats
- je telefoonnummer
- foto's en video's van jezelf
- wat je zoekt en bekijkt op internet
- je likes en reacties op sociale media
- informatie over je locatie
- gegevens van klantenkaarten
- informatie over je gezondheid
- financiële gegevens
- je online aankopen
- resultaten van online games
Al deze gegevens vormen samen jouw digitale voetafdruk, het spoor dat je achterlaat wanneer je digitale apparaten en internet gebruikt.
Wie is geïnteresseerd in jouw gegevens?
Sociale media, bedrijven en adverteerders zijn vaak geïnteresseerd in jouw gegevens. Ze verzamelen informatie over wat je doet en leuk vindt. Zo kunnen ze hun diensten verbeteren en reclame tonen die beter bij jou past.
Als bedrijven weten wat jij interessant vindt, kunnen ze je gerichte advertenties laten zien. Daardoor hopen ze dat je sneller hun producten of diensten koopt.
Sommige bedrijven verkopen gegevens ook door aan andere bedrijven. Niet elk bedrijf verzamelt zelf informatie over jou. Soms kopen ze gegevens van andere organisaties. Daarom zijn sommige apps, games en online diensten gratis. In plaats van geld te vragen, verdienen ze soms geld met het verzamelen en gebruiken van gegevens.
Je laat niet alleen zelf een digitaal spoor achter. Ook anderen kunnen informatie over jou delen. Bijvoorbeeld wanneer vrienden jou taggen in een foto of een bericht op sociale media.
Daarom is het belangrijk om goed na te denken over welke informatie je online deelt.
- Zet je geolocatie uit
- Geef je data niet zomaar prijs; vraag je af of dit echt nodig is en gebruik een nickname waar het mogelijk is
- Aanvaard enkel cookies als je dat echt noodzakelijk vindt
- Verwijder je cookies regelmatig (ook op je tablet, telefoon en gameconsoles)
- Deel niets dat jouw of andermans digitale voetafdruk kan schaden
- Vraag altijd de toestemming indien je een foto, verhaal of informatie wil delen; plaats geen tags op foto's
- Check je privacyinstellingen op sociale media en desactiveer oude profielen die je niet meer gebruikt
- Wees je bewust van de informatie die jij met de wereld deelt en controleer regelmatig welke info er over jou te vinden is
- Werk met een VPN verbinding
- Gebruik browsers die geen info over jou bijhouden (bijvoorbeeld DuckDuckGo of surf anoniem)
Ook internetgebruik heeft gevolgen voor het milieu. Elke dag gebruiken we smartphones, computers en andere digitale apparaten. Daardoor ontstaat er steeds meer elektronisch afval.
Enkele voorbeelden:
- Als je één uur per week video's op YouTube bekijkt, verbruik je veel energie. Dat kan evenveel zijn als een koelkast die twee weken lang dag en nacht aanstaat.
- Het versturen van één e-mail zonder bijlage zorgt ook voor een kleine CO₂-uitstoot. Dat komt doordat alle gegevens worden opgeslagen en verwerkt in grote datacenters.
Datacenters zijn gebouwen vol computers die dag en nacht werken. Ze gebruiken veel elektriciteit om gegevens te bewaren en beschikbaar te houden.
Daarom is het goed om bewust om te gaan met je digitale gebruik. Zo help je niet alleen jezelf, maar ook het milieu.
Hoe verklein je je digitale voetafdruk?
Je hoeft geen grote veranderingen te doen om minder impact op het milieu te hebben. Kleine stappen kunnen al helpen.
- Stuur e-mails alleen naar de mensen die de informatie echt nodig hebben.
- Gebruik een USB-stick of externe harde schijf om grote bestanden te delen, in plaats van ze te mailen.
- Gebruik diensten zoals WeTransfer. Bestanden worden daar maar tijdelijk bewaard, waardoor minder energie nodig is.
- Bewaar alleen bestanden en informatie die je echt nodig hebt.
- Ken je het adres van een website? Typ het dan rechtstreeks in je browser. Zo hoeft een zoekmachine minder gegevens te verwerken.
- Gebruik bladwijzers of favorieten om websites snel terug te vinden.
- Beperk het gebruik van mobiel internet (4G of 5G). Dat verbruikt meer energie dan een vaste internetverbinding via wifi.
- Maak regelmatig je prullenbak leeg en verwijder oude e-mails die je niet meer nodig hebt.
- Doe mee aan e-mailloze vrijdag en laat je mailbox een dag gesloten. Zo verminder je je digitale gebruik en creëer je meer rust.