Een zoekmachine is een programma dat informatie opzoekt op een computer of op het internet. Je typt een of meer zoekwoorden in. De zoekmachine zoekt daarna naar informatie die bij die woorden past en toont links naar websites en andere bronnen.
De bekendste zoekmachines zijn Google, Yahoo! en Bing. Deze zoekmachines zoeken in een heel groot aantal websites op het internet. Daarom noemen we ze algemene of horizontale zoekmachines. Elke zoekmachine gebruikt een eigen manier om informatie te vinden en te rangschikken. Daarom kan het nuttig zijn om dezelfde zoekopdracht in verschillende zoekmachines uit te voeren.
Er bestaan ook metazoekmachines, zoals Metacrawler en Vivisimo. Die zoeken tegelijk in meerdere zoekmachines. Daardoor krijg je soms resultaten die je in één zoekmachine niet vindt. Metazoekmachines zijn handig als je heel specifieke informatie zoekt.
Omdat ze informatie uit verschillende bronnen gebruiken, geven zoekmachines vaak veel en bruikbare resultaten.
Naast algemene zoekmachines zijn er ook speciale of verticale zoekmachines. Die zoeken alleen binnen een bepaald onderwerp of vakgebied. Google Scholar is bijvoorbeeld een zoekmachine voor wetenschappelijke informatie.
Een zoekmachine bewaart zelf geen informatie. Ze helpt je alleen om informatie te vinden die ergens anders op het internet staat.
Een databank is anders. Een databank is een digitale verzameling van informatie over een bepaald onderwerp. Alle gegevens worden op een overzichtelijke manier bijgehouden, zodat je ze gemakkelijk kunt terugvinden. Daarom bevat een databank zelf wél de informatie waarnaar je zoekt.
Open Access
Sommige wetenschappelijke en culturele databanken zijn gratis toegankelijk voor iedereen. Deze bronnen noemen we Open Access-bronnen. Je hebt dus geen abonnement nodig om de informatie te lezen.
Een bekende Open Accesbron is Directory of Open Access Journals (DOAJ). Deze website verzamelt duizenden vrij toegankelijke wetenschappelijke tijdschriften.
Ook grote aanbieders van wetenschappelijke informatie stellen een deel van un artikelen gratis beschikbaar: Voorbeelden hiervan zijn: Springer Open Access, Wiley Open Access, Elevier Science Direct Open Access en Ebso Open
Wil je meer aandacht voor je privacy tijdens het zoeken op het internet? Dan kun je kiezen voor een privacyvriendelijke zoekmachine. Deze zoekmachines verzamelen zo weinig mogelijk persoonlijke gegevens. Bekende voorbeelden zijn DuckDuckGo en Startpage.com. Ze helpen je informatie te vinden zonder je zoekgedrag uitgebreid te volgen.