Elke dag zie je reclame. Dat kan op televisie zijn, in kranten en tijdschriften, op affiches aan een bushokje, maar ook online. Op het internet krijg je vaak reclame te zien die past bij wat je eerder hebt bekeken of opgezocht.
Toch is reclame niet altijd makkelijk te herkennen. Soms lijkt het op gewone informatie of een bericht van iemand anders.
Met deze test ontdek je hoe goed jij reclame herkent. Ben jij reclamewijs? En kan je reclame op een bewuste en kritische manier begrijpen?
De meeste volwassenen hebben een gezonde dosis reclamewijsheid. Toch wordt iedereen nog wel eens verleid door reclame. Reclame kunnen herkennen is één ding., maar er niet door verleid worden, is iets anders.
Lieselot Hudders, Ugent
Als je naar televisie kijkt, is het reclameblok vaak een goed moment om even naar het toilet te gaan of iets te drinken te halen. Kijk je een programma later terug? Dan kan je de reclame meestal doorspoelen.
Nieuwe reclamevormen
De laatste jaren zit reclame steeds vaker verwerkt in tv-programma’s. De liefhebbers van de serie Thuis hebben al gezien dat een bepaald watermerk succesvol is en dat als Simonneke een huilbui heeft, die bepaalde zachte zakdoekjes dé oplossing bieden. Wanneer een merknaam of logo duidelijk in beeld komt, of wanneer personages een product gebruiken, heeft een bedrijf daar vaak voor betaald. Dit noemen we Product Placement.
Je herkent dit aan het PP-logo. Dat verschijnt meestal aan het begin en het einde van een programma, rechts bovenaan of onderaan het scherm.
Bij product placement wordt het product niet rechtstreeks aangeprezen, maar het merk krijgt wel aandacht in het programma.
Een veelgebruikte manier van reclame maken is celebrity endorsement. Dat betekent dat een bekende persoon reclame maakt voor een product of merk.
Bedrijven hopen dat mensen het product sneller vertrouwen of kopen omdat een bekende persoon het gebruikt of aanbeveelt.
George Clooney maakte jarenlang reclame voor dit koffiemerk. Vandaag heeft Dua Lipa die rol overgenomen. Zij verschijnt nu in de reclames en vertelt hoe lekker de koffie is.
Door bekende mensen in reclame te gebruiken, hopen bedrijven dat meer mensen hun product aantrekkelijk vinden en willen kopen.
Een andere vorm van reclame is interactieve reclame. Deze reclame richt zich vaak op kinderen en jongeren.
Soms zit reclame verwerkt in een spelletje of game. Tijdens het spelen zie je steeds hetzelfde merk of product terugkomen. Zulke spelletjes noemen we advergames.
Het is niet altijd duidelijk dat dit reclame is. Kinderen en jongeren zijn vooral bezig met het spelen van het spel en merken niet altijd dat ze tegelijk reclame bekijken.
Sommige bedrijven gaan nog een stap verder. Zij maken online groepen of virtuele werelden rond hun merk. Zo proberen ze mensen langer in contact te brengen met hun producten en merken.
Kinderen en jongeren worden vaak beïnvloed door influencers op sociale media. Influencers zijn mensen met veel volgers op platforms zoals Instagram, TikTok of YouTube.
Bedrijven betalen influencers soms om reclame te maken voor hun producten. De influencer toont of bespreekt het product dan in een bericht, video, blog of vlog.
Deze vorm van reclame is niet altijd makkelijk te herkennen. De reclame komt namelijk niet rechtstreeks van het bedrijf, maar van iemand die veel mensen volgen en vertrouwen.
Daardoor kunnen influencers invloed hebben op wat mensen kopen. Onderzoek toont aan dat deze manier van reclame maken vaak goed werkt.
Je kent het vast wel: je gebruikt een app en plots verschijnt er reclame. Veel apps verdienen geld met advertenties. Soms kan je betalen voor een versie zonder reclame.
Veel online advertenties zijn aangepast aan jouw interesses. Dat gebeurt op basis van je surfgedrag. Cookies houden bij welke websites je bezoekt. Daardoor krijg je vaak reclame te zien die bij jouw interesses past.
Wil je minder gepersonaliseerde reclame? Dan kan je regelmatig je cookies en zoekgeschiedenis verwijderen. Je kan ook een adblocker gebruiken. Die houdt veel advertenties tegen.
Wat zegt de wet?
Er zijn regels voor reclame.
- Als er product placement in een televisieprogramma zit, moet het PP-logo in beeld verschijnen. Dat staat in het Vlaams Mediadecreet.
- Reclame moet altijd duidelijk zijn. Ze mag mensen niet misleiden.
- Reclame voor tabaksproducten is verboden.
- Reclame voor alcohol mag niet speciaal gericht zijn op minderjarigen.
- Reclame voor loterijen en kansspelen mag minderjarigen niet aanmoedigen om mee te spelen.
Deze regels moeten ervoor zorgen dat reclame eerlijk en duidelijk blijft voor iedereen.